Parafia pod wezwaniem Świętej Barbary w Lubinie

Parafia erygowana została z dniem 25 marca 1996 roku na mocy dekretu nr 701/96 Biskupa Legnickiego Tadeusza Rybaka z dnia 13 marca 1996. Tworzenie nowo powołanej parafii pw. św. Barbary oraz budowę kościoła pod tym samym wezwaniem wraz z wszystkimi budynkami pomocniczymi, powierzono duszpasterzom, wiernym i górnikom, czczącym św. Barbarę jako swoją patronkę.

Sw. Barbara (z lac. „cudzoziemka, obca” – obca wsród swoich) jest jedna z najbardziej czczonych swietych chrzescijanskich. Jej rzezby i wizerunki mozna spotkac nie tylko w licznych swiatyniach, ale i w wyrobiskach kopaln wielu krajów europejskich, gdzie mozna je znalezc wsród rzeszy przedmiotów kultu i dziel sztuki, stanowiacych swiadectwo religijnej i artystycznej wrazliwosci górników (w Polsce najstarsza rzezba przedstawiajaca jej postac, zachowana w kopalni soli w Wieliczce, pochodzi z 1689 r.).

Wedlug podania, Swieta Barbara urodzila sie w Nikomedii, stolicy Bitynii (ob. Izmit, Turcja) (lub – wedlug innych wersji – w Heliopolis w Egipcie), jako córka bogatego i wplywowego czlowieka (prawdopodobnie kupca) o imieniu Dioskur. Byla jedynaczka, dlugo oczekiwana przez rodziców. Odznaczala sie ponoc niezwykla uroda i wielkimi zdolnosciami – byla wyksztalcona i inteligentna; o jej reke mialo ubiegac sie wielu znakomitych mlodzienców, lecz Barbara wszystkich odprawiala z kwitkiem. Spotykala sie natomiast z niewielka grupka chrzescijan, którzy ukrywali sie wówczas przed przesladowaniami ze strony jednego z najokrutniejszych cesarzy – Galeriusza Waleriusza Maksymina (Maksyminus II Daja) (cesarz 308(9?)-313 r.), ostatniego krwawego przesladowcy chrzescijan, który w 305 r., po odejsciu Dioklecjana, zostal cezarem (wspólrzadca) cesarza Galeriusza. Obaj wladcy byli zacieklymi przeciwnikami chrzescijan, a Maksymin Daja byl wrogiem fanatycznym, niezwykle przebieglym i zdecydowanym w dzialaniu.

Ojciec Barbary, gorliwy poganin, pragnac uchronic córke przed wplywami zdeprawowanej mlodziezy, niechcianymi konkurentami, a takze ustrzec przed chrzescijanstwem, wybudowal warowna wieze, w której umiescil córke i trzymal pod zamknieciem. Zezwolil jej jednak na wizyty róznych nauczycieli. Jak podaje legenda wsród nich byl lekarz, chrzescijanin (niejaki Walentiusz), który szerzej zapoznal swoja uczennice z religia chrzescijan. Efektem bylo nawrócenie Barbary – dziewczyna, w tajemnicy przed rodzicami, przyjela z rak swego nauczyciela chrzest. Wyrzeklszy sie dotychczasowych bogów i bogactw ojca postanowila poswiecic sie Chrystusowi, zyjac w dozgonnej czystosci. Jej czyny wzbudzily gniew nienawidzacego fanatycznie chrzescijan Dioskura, który zakazal córce praktykowania nowej religii – znecal sie nad nia psychicznie i fizycznie. Barbara jednakze nieugiecie trwala w swej wierze. Dreczona przez ojca, uciekla w koncu do lasu i ukryla sie w górskiej grocie. Zdradzona przez tamtejszego pasterza, zostala ujeta przez sluzbe ojca i przekazana wladzom rzymskim. Poniewaz Barbara nie chciala wyrzec sie swojej wiary, torturowano ja: biczowano, przypalano ogniem, kaleczono, szarpano zelaznymi szponami, obcieto piersi, pedzono nago ku posmiewisku obywateli rodzinnego miasta i w koncu wydano wyrok. Barbara zostala skazana na smierc przez sciecie mieczem. Wedlug tradycji, poniosla smierc meczenska z rak swojego ojca w roku 306. Legenda glosi, iz meczenstwu towarzyszyly cuda – w nocy mial ja odwiedzic Chrystus, zaleczyc jej rany i udzielic Komunii Sw.; ojciec po zabiciu córki zostal porazony piorunem a owce pasterza-zdrajcy zamienily sie w szarancze.

Kult Sw. Barbary, dziewicy i meczennicy, rozwijal sie od VI w. najpierw na Wschodzie, pózniej w chrzescijanstwie zachodnim. W VI w. cesarz wschodniorzymski Justynian I Wielki (cesarz 527-565 r.) sprowadzil relikwie Sw. Barbary do Konstantynopola, gdzie cesarz bizantyjski Leon VI Madry (cesarz 886-912 r.) wniósl wspaniala swiatynie pod jej wezwaniem.

Wedlug tradycji kosciola wschodniego Barbara, córka cesarza Aleksego I Komnena (cesarz 1081-1118), która w 1108 r. wyszla za ksiecia kijowskiego Swiatopelka Michala (ksiaze 1093-1113 r.), wywiozla swiete relikwie (bez czaszki) do Kijowa, gdzie zostaly zlozone w Monastyrze Michajlowskim. Tam spoczywaly do czasu spladrowania swiatyni przez bolszewików (1939 r.). Szczesliwie zostaly uratowane przez wiernych Kijowian i przeniesione do Soboru Katedralnego Sw. Wlodzimierza, gdzie spoczywaja po dzien dzisiejszy. Zwolennicy Heliopolis umieszczaja szczatki meczennicy w kosciele pod jej wezwaniem w Kairze.

Zgodnie z tradycja chrzescijanstwa zachodniego, relikwie Swietej w 1202 r. (wedlug innych wersji w r. 1009), po zlupieniu i spladrowaniu miasta przez uczestników IV wyprawy krzyzowej zostaly zabrane do Wenecji, na wyspe Torcello, do klasztoru Sw. Jana Ewangelisty. Po sekularyzacji w okresie napoleonskim relikwie przeniesiono do kosciola Sw. Marcina na wyspie Burano w obrebie Laguny Weneckiej. Czesc relikwii znajduje sie w skarbcu bazyliki Sw. Jana na Lateranie w Rzymie, kosciele NMP w Transportinie, w Neapolu (Real Casa della SS. ma Annunziata), Piazenzie (kaplica kosciola San Sisco), Cremonie, Mantui i Trapani.

W Polsce kult Sw. Barbary byl zawsze bardzo zywy. Juz w modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II wspomniana jest pod data 4 grudnia. Pierwszy kosciól ku jej czci wystawiono w 1262 r. w Bozygniewie kolo Srody Slaskiej. Interesujacy jest tez polski watek dotyczacy relikwii Swietej. Otóz, wedlug podania, papiez Innocenty IV (papiez 1243-1254), wyslal do Danii legata w osobie minoryty Sedensa, z darami skladajacymi sie ze szczatków Krzyza Swietego i z czaszki Swietej Barbary. Legat po przybyciu do Danii znalazl sie w srodku wojny, toczacej sie pomiedzy królem Jutlandii Erykiem IV Denarem „Od Pluga” (1241-1250) i jego starszym bratem Ablem (?-1252, król od 1250). Poniewaz, dodatkowo, w kraju panowala zaraza, król Eryk schronil sie na jednej z odleglych wysp. Dowiedziawszy sie o wyjezdzie króla legat usilowal podazac jego tropem, jednak wskutek burzy morskiej jego okret wyrzucony zostal u wybrzezy Helu. Tam zostal napadniety i obrabowany przez rozbójników, którzy w trakcie dzielenia lupów natrafili na zlota szkatule. Zorientowawszy sie co do jej zawartosci, cudownie nawrócili sie, a nastepnie podarowali swieta relikwie ksieciu gdanskiemu Swietopelkowi Wielkiemu (ok. 1200-1266 r., ksiaze od 1220). Relikwia zlozona zostala na zamku w Sartawicach, a po zdobyciu warowni przez marszalka Zakonu Krzyzackiego Teodoryka von Bernheim wywieziona zostala do Chelmna. Jeszcze do niedawna znajdowala sie w Czerwinsku. Do jej posiadania przyznaja sie ponadto Nowogród Wielki (Rosja) i Montecatini (Wlochy). Inne relikwie Swietej sa tez w katedrze pelplinskiej oraz w kosciele Sw. Andrzeja w Krakowie.

Sw. Barbara nalezala do 14 Swietych Oredowników, którzy czuwali nad chrzescijanami proszacymi ich o pomoc. Uwaza sie ja za jedna ze Swietych Wspomozycielek, pomocnych przy konaniu i prowadzacych do Boga. Do Sw. Barbary zwracali sie zatem chrzescijanie, szczególnie narazeni na utrate zdrowia lub zycia. Z biegiem czasu przyjeli ja za swa patronke ludzie wykonujacy niebezpieczne zawody i poslannictwa: marynarze, artylerzysci, a przede wszystkim – z uwagi na zbieznosc cech charakteru Meczennicy (mestwo, niezlomnosc, wytrwalosc) i przedstawicieli naszej branzy – górnicy. Sw. Barbare czcza tez jako swa patronke flisacy, architekci, murarze, ciesle, tkacze, kowale, ludwisarze, straznicy, wiezniowie i in. Szczególnie postrzegano ja jako patronke dobrej smierci; jej lask wpraszano w czasie epidemii i „czarnej smierci”, ona patronowala licznym cmentarnym kaplicom. Byl zwyczaj wzywania imienia Swietej podczas burzy (gdyz jej ojciec zginal porazony piorunem). Wyrazem zywego kultu Sw. Barbary byly liczne bractwa jej imienia, teksty liturgiczne (brewiarzowe, mszalne sekwencje, litania), tytuly kosciolów i kaplic, obrazy i figury Swietej, imiona nadawane na Chrzcie Swietym.

W ikonografii Sw. Barbare ukazywano przede wszystkim jako patronke dobrej smierci w koronie i aureoli, w plaszczu z welonem, trzymajaca palme meczenstwa, kielich z hostia lub monstrancje lub wsparta na mieczu, od którego zginela. Czesto w tle umieszczano wieze, w której byla wieziona, z trzema oknami symbolizujacymi Trójce Swieta. Czasami u stóp Sw. Barbary ukazywano jej ojca Dioskura.